ŠAMAR HLADNORATOVSKE STVARNOSTI: Evo kako je rat sa Kinom stvorio modernu indijsku armiju!

U Indiji je nedavno obilježena 127. godišnjica rođenja Džavaharlal Nehrua, čovjeka čije je političko zavještanje predmet žučnih debata u popularnom i akademskom domenu, naročito u kontrastu sa spoljnom politikom aktuelnog premijera Narendre Modija.

Tokom pedesetih godine prošlog vijeka, Indija je pod Nehruovim vođstvom počivala na principima demokratije, internacionalizma i mira. Realnosti hladnoratovskog nadmetanja još uvijek nisu dopirale do Delhija. Ipak, kada su vojnici kineske Narodne oslobodilačke armije 1962. godine ušli na indijsku teritoriju i tako narušili ravnotežu moći u južnoj Aziji, Nehru je shvatio da se mora suočiti sa novim geopolitičkim poretkom u svijetu.

Dokumenti iz ove ere, sa kojih je nedavno skinuta oznaka povjerljivosti, otkrivaju nove detalje o “Nehruovom odsudnom času” – trenutku kada je počeo kinesko-indijski rat.

Kinesko-indijski rat počeo je 10. oktobra 1962., a povod je bio spor Indije i Kine oko granice na Himalajima u Arunačal Pradešu (ili južnom Tibetu, kako ga zovu Kinezi). Drugo ratište je bio Aksaj Čin, koji je za Kinu bio od strateškog značaja, jer je omogućavao veze Tibeta i Sinjanga. Do tada, Nehruov mandat obilježila je euforija oko dekolonizacije i uspostavljanja novog nacionalnog identiteta. Na međunarodnom planu, bio je izrazito cijenjen državnik, ali njegov autoritet doveden je u pitanje kada je kineska armija nevjerovatnom brzinom ušla duboko na indijsku teritoriju.

Kako su suštinski principi Nehruove pacifističke politike pali u vodu, indijski premijer se iznenađujučom brzinom okrenuo spoljnim vojnim silama. Od predsjednika SAD-a Džona Kenedija tražio je dvanaest eskadrila borbenih aviona i dolazak američke mornarice u Indijski okean, kako bi branio teritorijalni integritet zemlje.

dzavaharlal-nehru_14686951866
Foto: Profimedia, Džavaharlal Nehru

Nehruova naklonost ideji Zapadne vojne intervencije, otvorila je vode indijskog okeana i vazdušni prostor Indije za vojsku SAD-a. Na taj način, Nehru je ne samo opasno isprovocirao Sovjetski Savez, već ga je i približio Kini u trenutku kada su dvije zemlje prolazile kroz fazu loših odnosa. Ipak, izbori koje je Nehru napravio poslije kinesko-indijskog rata, stvorili su novog Nehrua, oblikovanog instinktom za preživljavanje. Napuštanjem politike neutralnosti i pozivanjem američkih vazdušnih i pomorskih snaga u Južnu Aziju, Nehru je donio početak nove ere.

Iako je rat završen kineskom pobjedom, odnosno jednostranim kineskim proglašenjem prekida vatre 21. novembra 1962, lekcije izvučene iz konflikta bile su za Delhi važnije od samog ishoda rata. Indijski plan nacionalne odbrane za period od 1964. do 1969. godine bio je direktan rezultat pregovora sa vojnim ekspertima iz SAD. Zahvaljujući tada formulisanoj strategiji, Nehru je ostao upamćen kao arhitekta moderne indijske vojske.

 

(Global CIR/Newsweek/NI)

Objavljeno u:

Komentiraj