PARADOKS NJEMAČKE MOĆI! “Lideri slobodnog svijeta”: Merkelova… i čija vojska?

U Njemačkoj, kancelarku Angelu Merkel od milošte nazivaju “mamica”, a s obzirom na pobjedu Donalda Trampa u SAD, vrlo brzo se može desiti da i ostatak svijeta počne tako da je oslovljava, piše za američki Forin Polisi Hans Kundnani, autor knjige “Paradoks njemačke moći” i viši savjetnik pri analitičarskoj kući “German Marshall Fund” u Vašingtonu.

Kako Tramp nastoji da odbaci američku ulogu “lidera slobodnog svijeta”, čitav niz komentatora, analitičara i eksperata uperio je prstom u Njemačku pod vođstvom Merkelove kao na najadekvatniju zamjenu. Ipak, kako je i Merkelova sama istakla, ta ideja je apsurdna, prije svega jer je Njemačka regionalna, a ne globalna sila i nema apsolutno nikakvu mogućnost da zaštiti zapadne saveznike u Aziji. U najboljem slučaju, Njemačka može da zamijeni SAD kao “lider slobodne Evrope”.

Ali čak i ta zamisao je više fantazija. Kada bi liderstvo bilo pitanje moralnog simbolizma, Njemačka bi možda mogla da se kvalifikuje, mada je i to pod znakom pitanja, smatra Handani. Liderska pozicija zahtijeva vojne spososobnosti koje Njemačka ne samo da nema, već je i vrlo uzdržana da upotrijebi i to malo vojne moći kojom raspolaže. Prosto poređenje vojnog budžeta Nemačke i SAD najbolje ilustruje problem. U 2015. godine, Sjedinjene Države su potrošile 597.5 milijardi dolara na sektor odbrane, dok je Njemačka odvojila samo 36.7 milijardi, odnosno dvadeseti dio američkog budžeta. Osim toga, njemački vojni budžet manji je i od francuskog (46.8 milijardi) i britanskog (56.2 milijarde).

Foto: Reuters, Ursula fon der Lajen

Tokom Hladnog rata, oružane snage Savezne Republike Njemačke (Bundesver) bile su zavidna sila sa oko pola miliona vojnika i 2.5000 Leopard 2 tenkova. Danas, Nemačka raspolaže sa 176.752 aktivna vojnika – manje od sedmine ukupnog broja vojnika u američkim oružanim snagama – i samo 200 Lepoard 2s tenkova. Luftvafe, sa 109 Eurofajter Tajfuna i 89 starih Tornada, takođe je u katastrofalnom stanju, a u mornarici je situacija još gora i na raspolaganju je samo deset frigata. Možda najrazorniji po ugled Bundesvera je bio skandal 2014. godine, kada je njemački javni servis ARD došao do povjerljivog izvještaja u kojem je navedeno da su njemačke oružane snage na zajedničkoj NATO vojnoj vježbi, u nedostatku mitraljeza koristili metle ofarbane u crno, tako da podsjećaju na puške.

Ministarka odbrane Ursula fon der Lejen najavila je da će u narednih 15 godina uložiti 140 milijardi dolara na modernizaciju i kupovinu vojne opreme. Ipak, s obzirom na trenutno stanje oružanih snaga, veći dio novca će verovatno otići na održavanje, prije nego na unaprijeđenje vojnih sposobnosti. Naravno, mnogi će reći da je u 21. vijeku ekonomska moć daleko važnija od vojne, ali imajući u vidu rusku aneksiju Krima i azijsku trku u naoružanju, njemačka zavisnost od izvoza i samim tim stranih tržišta, može biti izvor ranjivosti, isto koliko i moći.

Nedostatak “tvrde moći” van terotirije Evrope, kao i pristup Merkelove izbegličkoj i ekonomskoj krizi, lišava njemačku kancelarku čak i titule “moralnog lidera slobodnog svijeta”, što je nešto sa čime će se mnogi Grci, Italijani i Španci složiti. Čak i da nije tako, samo se treba sjetiti čuvenog staljinovog pitanja o poglavaru Rimokatoličke crkve: “Koliko divizija ima?”.

 

(Global CIR/Newsweek/FP)

Objavljeno u:

Komentiraj