JEVREJKE – ŽENE I MAJKE OSMANSKIH SULTANA: Ovih pet žena nisu bile samo vladarice harema, već su određivale i unutrašnju i spoljnju politiku imperije

Knjiga Alija Kemala Merama “Majke sultana” (“Padišah Analari”) posvećena je manje poznatim detaljima i historijskim zbivanjima iz epohe vladavine svih turskih sultana, počevši od prvog – Osmana, po kome je Imperija i dobila ime, do poslednjeg – Vahdetin sultana. U knjizi je posebno istaknuta činjenica da nijedna od majki turskih sultana nije bila Turkinja, niti rođena kao muslimanka, već su sve bile jevrejskog, grčkog, bugarskog, srpskog, ruskog i francuskog porijekla. Zanimljivo je da je prvi turski ‘vladar’ kojem su i otac i majka , ali i djed i nana, bili muslimani od rođenja bio Mustafa Kemal Ataturk.

Naravno, sve su islamizirane (prevedene na islamsku vjeru) i dobile muslimansko-turska imena. Pet od ovih žena bile su Jevrejke, jevrejskog porijekla, a neke od njih, poput Hurem sultanije, imale su veliki uticaj ne samo na ono što se događalo na dvoru Topkapi, koji je bio zvanična carska rezidencija, već i na unutrašnju i spoljnu politiku Imperije.

k3
Sultanija Hafsa/Bista u Mansi

1. Prva Jevrejka koja je postala žena sultana, a potom i majka nekog sultana, bila je Ajša Hafiza (1479.-1534.). Rođena je pod imenom Helga. Bila je žena sultana Javuz Selima I, i majka najčuvenijeg sultana Otomanskog carstva – Kanuni sultan Sulejmana, poznatog kao Sulejman Veličanstveni. Prva je žena koja je ponijela titulu Sultanije („majke sultana” – na turskom Valide Sultan), što karakteriše njeno veće učešće u podjeli vlasti i moći. 

2. Pored toga što mu je majka bila jevrejskog porijekla i žena Sulejmana Veličanstvenog bila je islamizirana Jevrejka – Hurem Sultanija (1506 – 1558). Rođena je u Poljskoj, kao Aleksandra Lisovska, a u istočnjačkom svijetu poznata je kao Rokselana. Njeno tursko ime je značilo – “vesela, vedra žena”. Bila je najuticajnija sultanija u 600-to godišnjoj historiji turskog Otomanskog carstva. Dala je značajan pečat politici kako u samom carstvu, tako i van njega.

 

3. I ponovo, supruga sina sultanije Hurem,  sultana Selima II, je također bila Jevrejka- sultanija Nurbanu (1525 – 1587). Rođena kao Rahela, ona je također bila oteta kada je imala oko 10 godina. Oteli su je, a potom i prodali, gusari, na poznatoj tržnici robova u Peri, a kupio ju je jedan trgovac robova iz Istanbula. Od njega ju je otkupio za harem, sultanov službenik, zajedno sa drugim djevojčicama njenih godina. Sultanija Hurem ju je zapazila i pobrinula se za njeno obrazovanje kao i za udaju za njenog sina, budućeg sultana. I ona je stekla titulu Sultanija Majke, pošto je za života, doživjela da njen sin Murat III postane sultan

Sultan Sulejman i Roksalana

4. Sultanija Hatidža Kadija Muazes (??- 1687) Bila je žena sultana Ibrahima I i majka sultana Ahmeda II. Porijeklom je bila poljska Jevrejka, i njeno pravo ime bilo je Eva. Budući da nije doživjela da njen sin sjedne na tron, nije imala titulu Sultanija Majke. Sahranjena je u mauzoleju-džamiji Kanuni sultana Sulejmana (Veličanstvenog) u Istanbulu.

5. Bezmialem (Bezm- i Alem) sultanija (1807-1853), bila je žena sultana Mahmuda II i majka sultana Abdulmedžida. Njeno ime u prevodu je značilo “raj na zemlji”. Bila je porijeklom iz Rusije i njeno ime je bilo Suzi. Otac joj se zvao Leon. Sultanija Bezmialem (Bezm- i Alem), koja je takođe imala titulu Sultanija Majke, bila je jedna od najaktivnijih u historiji Otomanske imperije. Iako se lično nije miješala u državna pitanja i nije željela biti politički aktivna, imala je veoma važnu ulogu kao savjetnica svoga sina sultana Abdulmedžida. Po historijskim podacima, Abdulmedžid je mnogo volio svoju majku, savjetovao se sa njom o svemu, pa i o izboru svojih ministara.

 

MAJKE OTOMANSKIH SULTANA
Ime sultana = Ime majke; Prije konverzije u islam = Poslije konverzije

Majka Sultana Murata I = Vizantinka Horofira = Nilufer Hatun

Majka BajazitaI = Bugarka Marija = Đulčiček Hatun

Majka Sultana Mehmeta I = Bugarka Olga = Olga Hatun

Majka Sultana Murata II = Vizantinka Veronika

Majka Sultana Mehmeta II = Srpkinja Despina = Hima Hatun

Majka Sultana Bajazita II = Grkinja Kornelija

Majka Sultana Selima I = pontska Grkinja Ajša

Majka Sultana Sulejmana Veličanstvenog – poljska Jevrejka Helga = Hafza Sultan

Majka Sultana Selima II = ukrajinska Rusinka Rokselana = Hirem Sultan

Majka Sultana Murata II = Jevrejska Rahela = Nurbanu Sultan

Majka Sultana Mehmeta III = Venecijanka Bafo = Safije Sultan

Majka Sultana Ahmeta I = Grkinja Helena = Mandan Sultan

Majka Sultana Osmana II = Srpkinja Evdokija = Mahfiruz Sultan

Majka Sultana Murata IV = Grkinja Anastazija = Mahpejker Kosem Sultan

Majka Sultana Ibrahima I = Grkinja Anastazija = Mahpejker Kosem Sultan

Majka Sultana Mehmeda IV = Ruskinja Nađa =Turhan Sultan

Majka Sultana Sulejmana II = Srpkinja Katarina = Dilašib Hatun

Majka Sultana Ahmeta II = poljskaJevrejka Hava/Eva = Hatidže Sultan

Majka Sultana Mustafe I = Grkinja Evemija = Emetulah Sultan

Majka Sultana Ahmeta III = Grkinja Evemija = Emtulah Sultan

Majka Sultana Mahmuda I = Ukrajinka Aleksandra = Saliha Sultan

Majka Sultana Osmana II = Srpkinja Mara = Sehsivar Sultan

Majka SultanaMustafe III = Francuskinja Žanet = MihrišahSultan

Majka Sultana Abdulhamida = Francuskinja Ida = Šermi Sultan

Majka Sultana Selima III = Đenovljanka Agneza = Mihrišah Sultan

Majka Sultana Mustafe IV = Bugarka Sonja = Sinperver Sultan

Majka Sultana Mahmuda II = Francuskinja Riveri = Nakšidil Sultan

Majka Sultana Abdulmedžida I = ruska Jevrejka Šošana/Suzi = Bezmi Alem Valide Sultan

Majka Sultana Abdulaziza I = Rumunka = Besime Pertevnjal Valide Sultan

Majka Sultana Murata V = Francuskinja Vilma –Šefkevza Sultan

Majka Sultana Abdulhamida II = Jermenka Virgina = Tirimižgan Sultan

Majka Sultana Mehmeta V = Albanka Sofija = Đuldžemal Sultan

Majka Sultana Mehmeta VI = Čerkeskinja Henrieta = Đulistan Sultan

 

 

(Global CIR/Prema orbus.be)

Komentiraj