DA LI RUSKI PREDSJEDNIK DRŽI LE PENOVU U ŠACI?! Saga o misterioznom kreditu i hapšenju bankara otkriva kako je postala ‘Putinova miljenica’

Kada je francuskoj političarki Marin le Pen, predsjednici desničarskog francuskog Nacionalnog fronta (današnjeg Nacionalnog okupljanja), zatrebao novac za finansiranje stranke, u pomoć joj je pritekla sumnjiva ruska banka. Četiri godine kasnije, banka je pala pod stečaj i izdat je nalog za hapšenje njenog vlasnika.

Novac nije omogućio Le Penovoj da postane predsjednik na posljednjim izborima. Umjesto toga, pozajmica od 9,4 miliona eura, koja je tada vrijedila 12,2 miliona eura, povukla je njenu stranku u mutne vode ruskog prekograničnog finansiranja, stavljajući Le Penovu u red ljudi optuženih za povezanost s ruskim organizovanim kriminalom, pranjem novca i vojnim operacijama.

Misteriozna saga o kreditu pruža rijedak uvid u rusku mašineriju za ostvarivanje uticaja i pokazuje kako ljudi, kompanije i mreže izvan Kremlja, često bez centralizovanog plana, doprinose ostvarivanju spoljno-političkih ciljeva ruskog predsjednika Vladimira Putina.

– Rusija je imala interes da pomogne Marin le Pen – kaže Emerik Šoprad, član Evropskog parlamenta koji je bio savjetnik za spoljnu politiku Marin  prije nego što je izašao iz stranke.

– Svaki put kada se pojavi politički lider koji kaže da će promijeniti našu politiku prema Rusiji… U interesu im je da mu pomognu.

Poslije miješanja Rusije u američke izbore 2016, obavještajne službe konstatovale su da je Putin lično naložio “aktivne mjere” za jačanje Donalda Trampa. Istraga je doprinijela utisku da ruski predsjednik lično orkestrira sve tajne operacije Moskve, ali posrednici u jačanju moći Rusije podržavaju simpatizere Kremlja u inostranstvu i na način za koji Putinov blagoslov često nije neophodan, a kredit ruske banke Le Penovoj ilustruje kako to funkcioniše.

Ruske operacije ne obuhvataju samo internet trolove i vojne akcije

Taj novac je možda najbolji dokaz u posljednjih nekoliko godina da ruske operacije za ostvarivanje uticaja ne obuhvataju samo internet trolove i vojni avanturizam, već i tajno finansiranje, piše “Vašington post”.

Mreža koja je omogućila taj posao, tvrdi Joshua Kirshenbau iz Saveza za osiguravanje demokratije fondacije Njemački Maršalov fond SAD, koji je napisao studiju o pomenutom kreditu zajedno s trustom mozgova C4ADS iz Vašingtona, “u osnovnim crtama ilustruje ukrštanje ilegalnog finansiranja i stranog uticaja”.

Godine 2014. Le Penova je predstavila prečišćenu verziju politike partije krajnje desnice, koju je prije više decenije osnovao njen otac Žan-Mari le Pen, a koja je bila poznata po antisemitskim i ksenofobičnim stavovima. Le Penova je vešto kombinovala pozive da se Francuska povuče iz NATO-a, a možda i iz EU, sa borbom protiv imigracije i islama.

Međutim, stranka, tadašnji Nacionalni front, a danas Nacionalno okupljanje, nije mogla da dobije kredit od tradicionalnih francuskih banaka. Le Penova ih je optužila za diskriminaciju, a dok je tragala za stranom bankom koja bi joj odobrila kredit, obratila se za pomoć Žan-Liku Šafhauzeru, članu Evropskog parlamenta, koji predstavlja njen partijski blok.

Šafhauzer je godinama nastojao da stvori savez Evrope i Rusije kao kršćansku branu od Azije i Bliskog istoka. U međuvremenu, radio je kao međunarodni savjetnik za francuske naftne i astronautičke kompanije, maštajući da će jednoga dana voditi prorusku fondaciju koja će ruski novac distribuirati organizacijama u Evropi i omogućiti zbližavanje kontinenta i Moskve.

Veze sa Babakovim

Tokom rada na francusko-ruskom razvojnom bankarskom projektu u 2004. i 2005. godini, Šafhauzer je upoznao ruskog biznismena i člana parlamenta Aleksandra Babakova, koji je 2012. postao specijalni izaslanik Kremlja za ruske organizacije u inostranstvu.

U nastojanju da obezbjedi kredit za Marin le Pen, povezao se s Babakovim i ugovorio sastanak sredinom 2014.

– Bio je to direktan susret. Rekao je da postoji mogućnost za to – ispričao je Šafhauzer u intervjuu za “Vašington post”.

Prema riječima Šafhauzera, “mogućnost” o kojoj je govorio Babakov, bio je kredit Prve češko-ruske banke. Babakov je odbio da komentariše ovu tvrdnju.

Prva češko-ruska banka, zajedničko preduzeće češke državne banke i ruske kreditne ustanove, početkom 2000. postala je dio ruske kompanije za izgradnju gasovoda, koju je kasnije kupila firma Putinovog prijatelja, milijardera Genadija Timčenka.

Kćerka-firma banke obezbjedila je u Češkoj Republici dozvolu za rad banke u Evropi, uprkos spornim kreditnim praksama.

Ručak u Moskvi

Jedan od direktora banke, ruski finansijer Roman Popov, omogućio je transakcije u Iranu i sarađivao je s biznismenom u američkom ministarstvu finansija kome su uvedene sankcije zbog navodne saradnje sa ruskom bandom za organizovani kriminal.

Negdje u septembru 2014. blagajnik Nacionalnog fronta Valeran de Sen Žist otputovao je u Moskvu.

U sedištu banke ručao je s Popovim i njegovim kolegama i potpisao ugovor kojim je Nacionalnom frontu odobren kredit u iznosu od 9,4 miliona eura, uz kamantu stopu od šest odsto na godišnjem nivou. Kao krajnji rok za otplatu određen je 23. septembar 2019.

U isto vrijeme Le Pen i drugi političari iz njene stranke davali su proruske izjave, ali nisu objelodanili informacije o kreditu. Ipak, njihova tajna nije dugo ostala sačuvana.

Istraživački novinar iz francuskog medija “Mediapart” razotkrio je ugovor samo dva i po mjeseca nakon što potpisan, pokrenuviši lavinu kritika i nove izvještaje o finansijskim vezama ruskih pojedinaca i francuske krajnje desnice.

Le Pen je odbacivala kritike, tvrdeći da joj ništa drugo nije preostalo nego da potraži novac u inostranstvu, poričući da je on uticao na njene političke stavove. Ni njena partija nije željela da komentariše ove tvrdnje.

Masna provizija za pomoćnika Le Pen

Šafhauzer je, međutim, rekao da je dobio 140.000 eura, odnosno oko 181.000 dolara, za posredovanje u dobijanju kredita, pri čemu je taj novac deponovao u “porodičnu fondaciju”. On je izjavio da su ljudi bliski Babakovu takođe razmatrali mogućnost da investiraju u njegov trust mozgova.

U Moskvi su s kreditom počele da se događaju čudne stvari.

Elvira Nabjulina, predsjednica Ruske centralne banke, pokrenula je sveobuhvatnu borbu protiv sumnjivih banaka, od kojih su mnoge postale “igračke” ruskih biznismena, šefova mafije i političara.

Uz Putinovu podršku, počela je da zatvara banke koje su nezakonito davale kredite i imale nedovoljno novčanih rezervi, čime su dovodile u pitanje ekonomsku stabilnost Rusije. U okviru te akcije, do kraja 2016. zatvoreno je gotovo 100 finansijskih institucija.

Logo Prve češko-ruske banke

Prva češko-ruska banka optužena je za davanje kredita fiktivnim kompanijama u ukupnom iznosu od preko 19,2 milijarde rubalja, što je u to vrijeme odgovaralo iznosu od 277 miliona dolara. Banka je stavljena pod privremenu upravu države. Regulatori su ustanovili da su bankarski zvaničnici prikrivali informacije o povlačenju sredstava.

U roku od nekoliko mjeseci banka je izgubila dozvolu za rad u Rusiji, nakon čega je zvanično proglašena platežno nesposobnom. Poslije toga joj je i u Češkoj oduzeta dozvola za rad.

U tom trenutku, kredit Nacionalnom frontu već je bio nestao iz knjiga.

Pet-šest dana prije nego što su je regulatori stavili pod prinudnu upravu, banka je prodala kredit nepoznatoj ruskoj kompaniji, koja se u korporativnoj dokumentaciji vodi kao preduzeće za iznajmljivanje mašina i opreme.

Kredit se tu nije dugo zadržao. Prema podacima agencije za osiguranje depozita, krajem 2016. prenijet je kompaniji za proizvodnju avionskih dijelova i opreme “Aviazapčast”, koja je duboko povezana s ruskom vojskom. Troje od četvoro direktora decenijama su služili u ruskim oružanim snagama.

Broj dva na spisku članova rukovodećeg tima je Jevgenij Barjmancev, penzionisani vojni oficir, koji je bio ataše u Sovjetskoj ambasadi u Vašingtonu. Godine 1983, tada 39-godišnji sovjetski vojni špijun protjeran je iz SAD-a nakon što su ga federalni agenti uhvatili u krađi povjerljivih dokumenata u Merilendu.

Nije izvesno zato što je “Aviazapčast” kupio kredit Le Penove – vlasnik kompanije je ruski biznismen Valerij Zaharenkov, koji, prema dokumentaciji druge kompanije u njegovom vlasništvu, stanuje nedaleko od Trijumfalne kapije u Parizu.

 

(Global CIR/WP/Agencije)

 

Objavljeno u:

Komentiraj