LOBISTI ‘OKUPIRALI’ BRISEL I VAŠINGTON! Evropska unija i SAD u novom klinču zbog gasovoda ‘Sjeverni tok 2’

Evropska komisija ne voli gasovod “Sjeverni tok 2”, ali joj se ne sviđa ni ideja Amerike da sankcijama zaustavi ruski projekat. To stvara buru sukobljenih lobiranja, kao što se desilo ove nedjelje kada je odbor američkog Senata podržao sankcije.

U Briselu, Komisija i kompanija “Sjeverni tok 2” vode računa o novim gasnim pravilima EU koja projekat predvođen “Gaspromom” pokušava da izbjegne. U Vašingtonu, EU diplomate lobiraju da SAD ne nametne sankcije kompanijama koje pomažu u izgradnji naftovoda. Te kompanije su evropske i sankcije bi pogoršale tenzije između Trampove administracije i EU.

Međutim, teško će doći do toga da blok predstavi jedinstvenu politiku oko “Sjevernog toka 2”, jer su zemlje članice duboko podijeljene oko projekta. Diplomate se u Vašingtonu trenutno bore protiv sankcija u ime cijele Unije, sa čime se slažu pojedine članice poput Njemačke, dok pojedine zemlje, kao što je Poljska, lobiraju za sankcije.

– Nismo zadovoljni zbog ovoga, to ne smije da nam se dešava. Cijela EU treba da govori jednim glasom – rekao je za “Politiko” Klaus Dieter Boršardt, zamjenik direktora odjeljenja za energetiku Evropske komisije.

Više ruskog gasa

“Sjeverni tok 2” bi trebalo da se proteže 1.200 kilometara od Rusije do Njemačke, noseći 55 milijardi kubnih metara gasa godišnje i udvostruči kapacitet postojećeg gasovoda “Severni tok 1”.

Ruski Gasprom je jedini akcionar projekta, ali ima finansijsku podršku pet zapadnoevropskih kompanija – njemačkog “Unipera”, ogranaka BASF-a “Vinteršal”, anglo-holandske kompanije “Šel”, austrijskog “OMV-a i francuske “Enži”. Italijanske i švajcarske kompanije pomažu oko postavljanja cijevi.

Pristalice kažu da je projekat ekonomski isplativ i da će EU biti potreban taj gas. Međutim, izgradnja je naišla na veliki otpor SAD-a i mnogih zemalja srednje i istočne Evrope, koje su zabrinute da će gasovod pojačati uticaj Kremlja i omogućiti Rusiji da prekine tranzit gasa preko Ukrajine.

Komitet za spoljne poslove američkog Senata podržao je ove nedjelje prijedlog zakona kojim će se sankcionisati pojedinci i kompanije uključene u izgradnju gasovoda finansiranog od strane Rusije. To pogađa “Sjeverni tok 2”, ali i “Turski tok”, poseban projekat koji dovodi gas u EU preko Turske.

Američki predsjednik Donald Tramp je nekoliko puta kritikovao Njemačku zbog podrške projektu. Ovo je jedini slučaj u kome se barem dio EU slaže sa Trampom.

Komisija nije uspjela da blokira projekat, ali je obezbijedila promjenu pravila o gasu u bloku kako bi “Sjeverni tok 2” pao pod regulatorni krov EU. Pooštravanje pravila donosi nove komplikacije i troškove, zbog čega je “Sjeverni tok 2” podnio tužbu protiv Komisije na Evropskom sudu pravde.

Ali stvaranje problema “Gaspromu” i nametanje sankcije evropskim kompanijama nije isto i tu se Brisel i Vašington razilaze.

– Očigledno je da mi preferiramo ovakav način bavljenja projektima koji se grade na EU teritoriji, za razliku od jednostranih sankcija koje je uvela treća zemlja sa ekstrateritorijalnim efektom – rekao je EU zvaničnik.

Sankcije bi snažno pogodile trgovinske odnose između Amerike i Evrope. Tenzije su se već pojavile kada je Tramp zaprijetio carinama za francusko vino u znak odmazde za francuski porez na digitalne usluge. Američke sankcije protiv Irana i pritisak na Evropu da prekine poslovne kontakte sa Teheranom već su zategle odnose.

Ugovorna obaveza

Ako Kongres usvoji sankcije protiv “Sjevernog toka 2”, najvažnije će biti da li one obavezuju Trampa.

– Članovi Kongresa vole da postave sankcije koje nisu obavezujuće da bi pokazali glasačima koliko su strogi, ali bez komplikacije američke spoljne politike. Postojeće odobrenje Senata dodaje se na spisak sporova Brisela i Vašingtona, ali za sada nije konkretna promjena – rekla je Brenda Šafer iz Centra za euroazijske studije.

Mnoge energetske kompanije koje se zalažu za gasovod također se i “udvaraju” Bijeloj kući tako što angažuju američke lobističke kompanije. Kompanije uključene u izgradnju gasovoda ugovorom su vezane i ne preostaje im ništa drugo nego da se povinuju mogućim američkim sankcijama.

(Global CIR/Blic/Agencije)

Objavljeno u:

Komentiraj