DA BI OPSTALA KAO DRŽAVA: Bosna i Hercegovina mora sačuvati svoje sekularne temelje!

Sekularizam je nešto čemu moderno društvo teži. Ovu konstataciju smo u prilici često čuti u medijima, na fakultetima i drugim obrazovnim i kulturnim institucijama. Međutim, mnogi ljudi poznaju samo opštu definiciju sekularizma i poimaju je laički, kao “odvajanje vjere od države”.

Piše: Asim Mahmić

Pričati o sekularizmu, a ne poznavati historijske prilike u kojima se on javlja kao i periode njegovog razvoja, te njegovu suštinu, podrazumijava obmanjivanje sagovornika, a samim tim i uže i šire javnosti. Sociolozi poznaju termin sekularizacije i pod njim podrazumijevaju “transformaciju društva od bliske identifikacije s religioznim vrijednostima i institucijama k nereligioznim (ili ireligioznim) vrijednostima i sekularnim institucijama.

Iz ove definicije možemo shvatiti da je sekularizacija jedan proces koji još uvijek traje i koji nije završen. Ovaj proces za cilj ima uspostavu sekularizma, koji vodi ka napretku društva i ljudske civilizacije. Naime, sekularisti smatraju da je neophodno odvajanje religije od državnih i javnih poslova, jer su religija i religiozni autoriteti ti koji koče napredak društva. Ovdje je potrebno navesti jednu opasku, a ona se tiče toga da vjera i religija ne podrazumijevaju isti društveni fenomen. Između vjere i religije postoji jedna stanovita razlika, a ona se tiče toga da religija podrazumijeva “organizirani sistem vjerovanja”, dok sama vjera ne podrazumijeva bilo kakav organiziran sistem vjerovanja, niti se ona može podvesti pod pojam sistema.

Historija kao najbolja učiteljica, naučila nas je da je ljudsko društvo, u periodima kada su religija i religijski autoriteti imali znatan upliv u društvene poslove i kada su religijske dogme bile “filter” prema kojima se društvo profiliralo, nazadovalo. Savršen primjer toga jeste Srednji vijek, doba u kojem su Katolička crkva, njene dogme i autoriteti, upravljali društvom. U Srednjem vijeku svi društveni poslovi bili su pod strogim nadzorom Crkve i njenih autoriteta. Svaka razumna misao, svaki razumni pokušaj shvatanja i promjene društva koji se nije slagao sa crkvenim učenjima i dogmama, nailazio je na oštru reakciju dogmatičara, koja je rezultirala izopćavanjem iz društva, društvenim etiketiranjem, a nerijetko i oduzimanjem života.

Međutim, razuman čovjek se nije dao pokolebati. Postepeno u tihoj borbi protiv dogmatičara pobjedu odnosi razuman dio društva. Tada započinje proces sekularizacije koji traje do danas. Proporcionalno smanjivanju upliva religijskih institucija i autoriteta u poslove društva, raste društveni razvoj. Započinje stanoviti napredak na mnogim poljima nauke i tehnike, modernizacija, poboljšanje životnih uslova i životnog standarda građana.

Ipak, i dalje je postojao, a i danas postoji, stanovit otpor procesu sekularizacije i sekularnom društvu. Iako on izgleda minoran, on ustvari u mnogim zemljama svijeta sve više jača i nastoji preovladati, te tako ljudsko društvo vratiti unatrag u Srednji vijek. Takve tendencije su naročito prisutne kod konzervativnih političkih partija, koje pod izgovorima očuvanja “tradicije i vjere”, nastoje ljudsko društvo ponovo vratiti u Srednji vijek, uspostaviti svojevrsni sistem vladavine nekoliko porodica, krijući se i opravdavajući svoju vladavinu vjerom i vjerskim učenjima. Oni obmanjuju javnost i iskorištavaju vjerske osjećaje svjetine za svoj dolazak na vlast i uspostavu tekvog sistema vlasti, koju bi obnašali članovi nekoliko porodica i klanova. Najbolji današnji primjer toga je Republika Turska.

Ova zemlja koja se iz pepela uzdigla uz pomoć sekularizma i koja je u svoje temelje udarila sekularno shvatanje društva, koja je decenijama uspijevala da opstoji na tim temeljima, da živi u miru i slozi, danas je suočena s nemirima, terorističkim napadima i međunarodnom izolacijom. Nažalost, procesom desekularizacije u Turskoj, društvo je odvojeno od svojih temelja na kojima je opstojalo decenijama. Društvo odvojeno od svojih temelja je najčešće izgubljeno društvo, koje živi u nekoj imaginarnoj stvarnosti sreće i zadovoljstva, a ustvari se ruši iz temelja.

Ujedinjena Evropa je izgrađena na temeljima sekularizma i samo na tim temeljima može da opstane. Svaki proces desekularizacije u zemljama Evropske Unije najvjerovatnije bi rezultirao urušavanjem te zajednice. Evropa danas brani modernog čovjeka, brani sekularizam koji zaista nema alternativu.

Bosna i Hercegovina kao država koja teži ulasku u Evropsku uniju, mora da učvrsti svoje sekularne temelje , te da ne dozvoli njihovo urušavanje. Kao država tri konstitutivna naroda različitih religijskih opredjeljenja, ona mora sačuvati svoj sekularni karakter, jer bi  svaki veći uticaj određene religije na bh. društvo bio poguban i razarajući za njene sekularne temelje. Očuvanjem sekularnih temelja mi čuvamo svoju državu.

 

 

(Global CIR/Piše: Asim Mahmić)

 

1 Komentaron this Post

  1. Đuro Škorić

    Bravo momče na ovom članku, čista desetka , ali vidiš da ti kažem par riječi o tebi i tvojim člancima koje redovno čitam ,zapamti me dečko stariji sam od tebe vidim da si pametan i da znaš mnoge stvari od kojekakvih filozofa,profesora na fakultetima , nekih tamo tatinih ljubimaca ,stranačke podobne djece itd. Pa ti ko stariji profesor predlažem da ideš negde gde će te prihvatiti jel ovde nemaš nikakve šanse za uspeh u ovoj državi ,inače bravo za tekstove,članke vidim ti na slici da te čeka lepa budućnost.Hvala i živeli

    Reply

Komentiraj