KONFERENCIJA U MINHENU: Pens o savezništvu SAD i EU, Lavrov o stvaranju post-zapadnog svjetskog poretka

Američki potpredsjednik Majk Pens (Mike Pence) poručio je evropskim liderima na Konferenciji o bezbjednosti u Minhenu da su “SAD sada i uvijek će biti vaš najveći saveznik”. U nastojanju da umanji strahovanja oko privrženosti Trampove administracije transantlatskim odnosima, Pens je istakao da su “trajne veze” između SAD i Evrope izgrađene ne samo na “snazi oružja” već i zajedničkim vrijednostima i principima “koje njegujemo: sloboda, demokratija, pravda i vladavina zakona”.

On je dodao da donosi poruku od predsjednika Trampa: “SAD snažno podržavaju NATO” i bit će “nepokolebljive” u svojoj posvećenosti transatlantskim institucijama kao što je ovaj vojni savez.

Istovremeno, Pens je ponovio zahtjev Donalda Trampa evropskim saveznicima da podijele finansijski teret, upozoravajući da samo pet članica NATO odvaja dogovorenih dva odsto svog bruto društvenog proizvoda za odbranu, što je dogovoreno 2014, napomenuvši da mnogi “nisu na jasnom ili uvjerljivom putu” ka tom cilju, prenosi Rojters.

Vrijeme je da urade više, kazao je Pens. “SAD će biti snažne – snažnije nego ikada dosada”, istakao je američki potpredsednik dodajući da Vašington planira veća izdvajanja za svoju vojsku.

On je, takođe, rekao da Rusija mora da poštuje sporazum iz Minska iz 2015. i doprinese deeskalaciji nasilja na istoku Ukrajine.

SAD će nastaviti da smatraju Rusiju odgovornom, čak i ako tražimo nove mogućnosti za saradnju, a kao što znate predsjednik Tramp smatra da se one mogu naći”, istakao je Pens.

Lavrov: Okončan posthladnoratovski poredak

Istovremeno, ruski ministar inostranih poslova je, nekoliko sati nakon Pensovog govora, u izlaganju na Minhenskoj konferenciji odbacio kritike na račun Moskve za umiješanost u sukobe u Ukrajini.

Demonstracije u Kijevu, januar 2017.

On je optužio vlasti u Kijevu da neispunjavanje preuzetih obaveza iz Minskog sporazuma. Prema njegovom mišljenju, stavovi zapadnih zvaničnika o sukobima u Ukrajini odražavaju hladnoratovski način razmišljanja koji, kako je rekao Lavrov, i dalje istrajava na Zapadu.

Konstantin Kosačov, predsjednik Komiteta Senata Rusije za spoljne poslove, okvalifikova je izlaganje Majka Pensa kao “razočaravajuće”. Iz njega proizilazi da je “jedino Rusija odgovorna za sprovođenje Minskog sporazuma”, naglasio je Kosačov.

Lavrov je naveo i da se njegova zemlja „ne slaže s onima koji optužuju Rusiju za pokušaje podrivanja svjetskog liberalnog poretka”.

On je u veoma kratkom saopštenju ponovio optužbe Rusije da je širenje NATO na istok – primivši u članstvo pojedine bivše sovjetske republike i zemlje nekadašnjeg Varšavskog pakta – stvorilo tenzije u Evropi. Opisao je NATO kao „instituciju Hladnog rata”, čije je širenje vodilo ka napetostima bez presedana u Evropi u proteklih 30 godina.

Ruski ministar smatra da je „okončan poredak ustanovljen poslije Hladnog rata”, izražavajući nadu da će se “odgovorni lideri” opredijeliti za stvaranje “demokratskog i pravednog poretka – ako želite, možete ga nazvati post-zapadni svjetski poredak”.

Lavrov je govorio deset godina nakon što je Vladimir Putin iskoristio Konferenciju u Minhenu da osudi SAD kao “opasnog hegemona” koji ignoriše državne granice, krši međunarodno pravo “gurajući svijet u ambis stalnih sukoba”.

Moskva želi odnose sa SAD, uz uzajamno poštovanje i priznavanje zajedničke odgovornosti za globalnu stabilnost: Sergej LavrovPonavaljući kritike Kremlja na račun Zapada i njegove vojne alijanse, Lavrov je istovremeno pozvao na obnavljanje vojne saradnje Rusije i NATO, ističuči da Moskva želi odnose sa SAD koji će biti “pragmatični”, uz uzajamno poštovanje i priznavanje zajedničke odgovornosti za globalnu stabilnost.

On je dodao da su sadašnji, veoma opterećeni odnosi između dve zemlje “neprirodni”, te da imaju veliki potencijal za saradnju.

Pens ublažava strahovanja evropskih saveznika

U prvom značajnom spoljnopolitičkom obraćanju u ime administracije predsjednika Donalda Trampa, Pens nastoji da ublaži zabrinutost stranih diplomata i bezbjednosnih zvaničnika da bi Tramp mogao da pribjegne izolacionizmu u spoljnoj politici, oslabi veze sa Evropom, povuče ili umanji podršku NATO i žrtvuje interese zemalja od Ukrajine do zapadne Evrope zarad normalizacije odnosa sa Rusijom, ocijenila je agencija AP.

Ova strahovanja su pojačana nakon Trampovih komentara u kojima je izražavao simpatije za izlazak Britanije iz EU, kvalifikacijama da je NATO “zastario”, do pohvala na račun ruskog predsjednika Vladimira Putina i nagovještaja da bi mogao da ukine sankcije Moskvi uvedene zbog njenih poteza u Ukrajini.

Pens je pomenuo dva primjera koji potvrđuju historijsku bliskost SAD i Evrope. Naveo je da je imao prilike da se uvjeri u sivilo komunističke Istočne Njemačke tokom Hladnog rata. Ponovo je putovao u Njemačku nakon terorističkih napada na SAD 11. septembra 2001. vidjevši mnoštvo cvijeća i druge znake žaljenja zbog žrtava i solidarnosti sa američkim narodom.

Evropa je tada bila uz SAD, istakao je Pens dodajući da će “američki narod biti zahvalan zauvijek”.

Neophodno zajedničko delovanje: Majk Pens i Angela Merkel

Pens je govorio odmah nakon njemačke kancelarke Angele Merkel koja je najavila da će njena zemlja povećati izdvajanja za odbranu u skladu sa dogovorom iz 2014.

Ona je ukazala na potrebu da se očuvaju i ojačaju multilateralne strukture kao što su Evropska unija, NATO i Ujedinjene nacije.

“Svi ćemo biti jači ako zajedno djelujemo”, kazala je nemačka kancelarka dodavši da multilateralne strukture na mnogim mjestima “nisu dovoljno efikasne”.

Merkel je, takođe, poručila da je važno sarađivati sa Rusijom u borbi protiv terorizma, ali da zapadne države moraju da zaštite princip teritorijalnog integriteta, nazvavši ga postulatom svjetskog poretka nakon Drugog svjetskog rata. Ona smatra da je potrebno da NATO ojača svoje istočno krilo zbog miješanja Rusije u Ukrajini.

 

 

(Global CIR/RSE)

Objavljeno u:

Komentiraj