ALBANCI DALI SVOJE PRIJEDLOGE: Preševska dolina u dijalogu o Kosovu

Albanski predstavnici iz tri opštine na jugu Srbije već su dali svoj prijedlog za rješavanje kosovskog pitanja i to kroz zahtjeve za boljim statusom albanske nacionalne manjine, koje su prije nekoliko godina uputili Vladi Srbije, kaže za Radio Slobodna Evropa predsjednik opštine Bujanovac Šaip Kamberi, odgovarajući na pitanje da li će se Albanci u Srbiji uključiti u dijalog o Kosovu koji je otvorio predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, piše RSE.

Zgrada opštine Bujanovac

“Normalizacija odnosa sa Kosovom i uopšte odnosi Srbije i Kosova bi trebalo da prolaze kroz Preševsku dolinu”, rekao je Kamberi, prvi čovjek jedne od tri opštine na jugu Srbije u kojoj pretežno žive pripadnici albanske nacionalne manjine.

Albanski zvaničnici iz Preševske doline još uvijek nisu javno saopštili hoće li učestvovati u dijalogu o Kosovu na koji je na početku svog petogodišnjeg mandata pozvao predsjednik Aleksandar Vučić. Međutim, prema Kamberijevim riječima, albanski predstavnici sa juga Srbije uključili su se u dijalog o Kosovu još 2013. godine, kada su Vladi predali “Plan sedam tačaka”, o mjerama za afirmaciju Albanaca iz Preševske doline.

Drugačiji odnos Beograda prema Albancima na jugu Srbije može biti dobar podstrek da se riješe problemi Srba na Kosovu, dodaje predsjednik bujanovačke opštine. “Odnos države prema Albancima koji žive na ovom prostoru je najbolja pomoć koju Srbija može da pruži Srbima na Kosovu. To je bitno i za stabilnost našeg regiona, ali i za stabilnost albansko-srpskih odnosa u budućnosti”kaže Kamberi.

U zvaničnim institucijama Vlade Srbije, pak, imaju dijametralno suprotno mišljenje.

Predsjednik Koordinacionog tela za Preševo, Bujanovac i Medveđu Zoran Stanković kaže da se dijalog između Prištine i Beograda odvija nezavisno i dodaje da se pitanje vođenja lokalne samouprave na jugu Srbije ne može se posmatrati u kontekstu briselskih pregovora.

“Ne postoji nikakva paralela između rješavanja problema Srba na Kosovu i Metohiji i rješavanja funkcionisanja lokalne samouprave u tri opštine na jugu Srbije – Preševu, Bujanovcu i Medveđi, jer je sve to definisano zakonom i država Srbija u granicama svojih mogućnosti i sposobnosti čini sve da se zahtjevi  čelnika ove tri opštine rješavaju”, objašnjava Stanković u izjavi za Radio Slobodna Evropa.

Stanković: Nema nikakvih paralela
Stanković: Nema nikakvih paralela

Među sedam zahtjeva upućenih Vladi Srbije, na koje se poziva Šaip Kamberi su integracija Albanaca na jugu Srbije u državne institucije, nostrifikacija diploma sa Kosova i veći broj udžbenika na albanskom jeziku. Plan se odnosi i na zastupljenost Albanaca u državnim institucijama, ekonomski oporavak tri opštine, službenu upotrebu jezika, pisma i nacionalnih simbola, kao i na decentralizaciju u pravosuđu.

U dijalog o rješavanju kosovskog pitanja bi trebalo da se uključe svi učesnici javnog života, pa tako i albanski predstavnici u Srbiji, kaže politikolog sa Fakulteta političkih nauka Stefan Surlić. On, međutim, smatra da se ne može povlačiti paralela sa položajem srpske manjine na Kosovu i albanske manjine u Srbiji.

“Historijat odnosa između Srba i Albanaca na Kosovu i jugu Srbije je bio drugačiji. Albanci na Kosovu ipak imaju hipoteku toga da za desetine hiljada ljudi koji su odande prognani još nije obezbjeđen realan program povratka”, ocjenjuje Surlić.

Dio predstavnika albanskih partija u Preševu, Bujanovcu i Medveđi je septembra 2015. godine formirao takozvanu Asocijaciju albanskih opština, koja je zamišljena kao odgovor na Zajednicu srpskih opština na severu Kosova i kao pokušaj da se ukaže na probleme sa kojima se suočavaju Albanci na jugu Srbije.

No, umjesto priče o teškom životu u ovom dijelu zemlje, gdje je nezaposlenost viša od 60 odsto, o Preševskoj dolini se u beogradskim medijima piše uglavnom kada se neki od predstavnika albanske manjine oglase kontorverznim izjavama, poput one predsjednika Nacionalnog vijeća Albanaca Jonuza Musliua da je njegov predsednik Edi Rama, prvi čovjek vlade Republike Albanije.

Politikolog Surlić napominje da ovakve izjave predstavnika albanske zajednice mogu da proizvedu ekstremističke izjave u srpskoj zajednici, čime bi se ugrozio i dijalog o Kosovu.

“Bojim se da epilog može biti da u tom takozvanom unutrašnjem dijalogu učestvuju oni koji nisu spremni za dijalog, već su spremni za monolog i ekstremne izjave. U tom slučaju propada ideja da rezultat tog dijaloga bude neko kompromisno rešenje, prihvatanje stvarnosti i uvažavanje obje strane što i jeste finalni cilj”, napominje Stefan Surlić.

Ubrzo nakon što je Vučić pozvao na društveni dijalog o Kosovu, potpredsjednik Vlade i ministar spoljnih poslova Srbije Ivica Dačić dao je svoj doprinos ovoj raspravi tezom da vidi rešenje u podjeli Kosova. To je za sada jedini konkretniji prijedlog koji je stigao na, za neke zakasnjeli poziv predsjednika Republike, da se konačno raskrsti sa mitovima o Kosovu i nađe trajno rešenje za život Srba i Albanaca.

 

 

(Global CIR/RSE)

Komentiraj