NEPOZNATI PUTIN! Djed mu je bio Lenjinov i Staljinov kuhar od povjerenja, bio je loš đak, ali jedna ga je nastavnica njemačkog spasila od ulice

U nedjelju se održavaju predsjednički izbori u Rusiji na kojim je gotovo izvjesno da će pobjedu odnijeti aktuelni predsjednik Vladimir Putin. Ukoliko predviđanja budu tačna, Putin će osvojiti četvrti predsjednički mandat. Srbijanski Blic priredio je specijal o prvom čovjeku Rusije gdje podsjećaju na Putinov dug i trnovit put ka Kremlju, koji je krčio preko KGB-a i lokalne vlasti u rodnom Sankt Peterburgu praćen različim kontroverzama.

FOTO: VLADIMIR PUTIN’S PERSONAL ARCHIVE / WIKIPEDIA

Loš đak iz „komunalke“ i nastavnica njemačkog

Vladimir Putin rođen je 7. oktobra 1952. godine u Lenjingradu, sadašnjem Sankt Peterburgu, kao treće dijete Vladimira Spiridonoviča i Marije Ivanovne. Deceniju i po ranije, njegovi roditelji izgubili su jednog sina nekoliko mjeseci nakon rođenja, a drugi je podlegao difteriji tokom opsade Lenjingrada od 1941. do 1944. godine. U trenutku kada ga je rodila, Marija je imala 41. godinu.

Porodica Putin živjela je u stanu na petom spratu zgrade u Baskovoj ulici broj 12, u takozvanim „komunalkama“, velelijepnim zgradama koje su Sovjeti nacionalizovali 1917. godine i pretvorili u javne stanove. Kao i u Jugoslaviji, i u SSSR-u tih godina postojala je kategorija „zaštićenih stanara“, pa je porodica Putin krov nad glavom dijelila sa još dvije porodice. U staroj zgradi s kraja 19. vijeka, kuhinja i toalet bili su zajednički, a mnogočlano domaćinstvo grijalo se na drva.

Putinovi roditelji, Vladimir Spiridonovič i Marija IvanovnaFOTO: WIKIPEDIA / RAS SRBIJA/Putinovi roditelji, Vladimir Spiridonovič i Marija Ivanovna

– Nismo bili bogati, ali smo imali televizor, kao i naši susjedi. Moji roditelji su živjeli od plate do plate i ponekad su pozajmljivali novac od drugih ljudi, ali su ipak mogli da sebi priušte da kupe televizor – rekao je Putin.

Mladom Putinu škola nije bila prioritet do petog razreda. Ne samo da ocjene nisu bile blistave, već je navodno bio toliko nestašan da ga nisu primali ni u pionire.

Promjena je došla sa ulaskom nastavnice njemačkog Vere Gurevič u njegov život i trenizima džudoa. Postoje čak i tvrdnje da je Putin bio dio loklane bande u ranoj mladosti, ali da su ga upravo učenje njemačkog (koji danas odlično govori) i omiljena učiteljica odvratili od toga. Sama Vera Gurevič rekla je ruskim medijima jednom prilikom da je u Putinu vidjela potencijal i odlučila da mu pruži više pažnje da bi ga odvukla od ulice.

KGB – porodična tradicija

Po sopstvenom priznanju, Putin je prvo želio da bude mornar ili pilot, ali već u devetom razredu donio je konačnu odluku– bit će oficir KGB-a. Na neki način to je i porodična tradicija, jer je Putinov otac za vrijeme rata služio u jedinicama NKVD-a, preteči KGB-a, dok je djed Spiridon Putin, kao čovjek od poverenja, bio kuhar dva najmoćnija čovheka SSSR-a – Lenjina i Staljina.

Putin je maštao o karijeri u KGB-u odrastajući na sovjetskim filmovima o obavheštajcima u nacističkoj Nhemačkoj, a svoj san uspio je da ostvarii sredinom sedamdesetih, u vrijeme kada je bio četvrta godina pravnog fakulteta, kada se zaposlio u Direktoratu KGB-a Lenjingrada i lenjingradske oblasti na preporuku tadašnjeg profesora na fakultetu i budućeg gradonačelnika Lenjingrada Anatolija Sobčaka.

O periodu provedenom u KGB-u ni danas se ne zna mnogo. Podaci su uglavnom šturi i biografski. Ukratko, poznato je da je 1975. godine upisao je „Školu br. 401“ gde je obučavan u kontrašpijunaži. Ubrzo je počeo je da radi u „Drugom odjeljenju“ a zatim i u „Prvom“ gdje su mu zadaci bili nadzor stranaca i konzularnih službenika u Lenjingradu. Deset godina kasnije, otišao je u Moskvu na dalju obuku, u Krasnoznamenski institut KGB Jurija Andropova.

Najinteresantniji dio Putinove KGB karijere je službovanje u Drezdenu od 1985. do 1990. u tadašnjoj Istočnoj Njemačkoj. Ne postoje zvanični podaci o tome šta je Putin radio u Drezdenu, a ni on sam nije ponudio mnogo detalja, ali nekoliko verzija se odomaćilo u medijima.

Prema jednoj, Putinov zadatak bio je da krade tehnološke tajne, prema drugoj oficir Putin bio je na zadatku regrutovanja visokih zvaničnika Komunističke partije Istočne Njemačke i tajne policije Štazi sa ciljem da obezbijedi podršku reformističkoj, perestrojnoj, liniji sovjetskog rukovodstva u Moskvi.

Treća verzija kaže da njegov cilj bio kontaktiranje, pritvaranje i regrutovanje zapadnjaka koji su bili u Drezdenu na studijama ili poslom, a može se pročitatati i da je bio fokusiran na regrutovanje istočnih Nijemaca koji su imali rođake na Zapadu. Prema posljednjoj, tih godina oficir Putin je odlazio i u Zapadnu Njemačku.

Uvid u Putinov privatan život u Drezdenu dala je njegova tadašnja suruga Ljudmila u seriji intervjua koji su objavljeni u knjizi „Prva osoba“ u maju 2000. godine. Prema njenim riječima, tada već četvoročlana porodica Putin uživala je u životu u Istočnoj Njemačkoj gdje je standard bio viši nego u SSSR-u.

Blok zgrada u kojima je porodica Putin živela u DrezdenuFOTO: PROFIMEDIA/Blok zgrada u kojima je porodica Putin živjela u Drezdenu

Živjeli su u bloku gdje i ostali oficiri KGB-a i istočnonjemačke tajne službe Štazi, a tadašnji Drezden opisivala je kao grad čistih ulica. Iako su operativci Štazija bolje zarađivali, porodica je mogla da uštedi da kupi automobil, rekla je.

“Bondovska” priča

Za period boravka u Drezdenu vezana je i jedna pomalo nestvarna priča, gotovo u stilu Džejms Bonda. Navodno, Putin je sam odbranio zgradu KGB-a 1989. godine nedugo nakon pada Berlinskog zida. Masa od 5.000 ljudi prodrla je u zgradu Štazija i zaplijenila svu dokumentaciju. Sljedeća meta bila je zgrada pored, u kojoj se nalazio KGB.

Bivše središte KGB-a u DrezdenuFOTO: PROFIMEDIA/Bivše središte KGB-a u Drezdenu

Navodno, stariješina je uplašen odmah pobjegao, centrala u Moskvi nije reagovala na pozive da pošalje u pomoć susjedni garnizon sovjetske vojske, pa je tada potpukovnik Putin, jedan od osmorice oficira u zgradi, izašao pred masu koja je već prodrla u dvorište. Imao je pištolj u kome je bilo 12 metaka, ali ga nije upotrijebio, već je nekako uspio da ih odgovori od upada u zgradu.

Drezden 1989. godineFOTO: PROFIMEDIA/Drezden 1989. godine

Putin je zvanično dao otkaz u državnoj bezbjednosti 20. augusta 1991. godine, a u to vrijeme imao je čin pukovnika.

Od Lenjingrada do vrha Kremlja

Vrata politike po povratu iz Njemačke Putinu je otvorio mentor Anatolij Sobčak. Upravo je on angažovao Putina u adminstraciji Sankt Peterburga početkom devedesetih , a tokom naredne četiri godine imenovao ga i za svog zamjenika. Ipak, Putin je 1996. napustio rodni grad i zaputio se u Moskvu gdje je dobio angažman u administraciji Borisa Jeljcina.

Dvije godine kasnije, dječak iz socijalnog stana koji je maštao da postane oficir KGB-a, postao je šef svih obavještajaca. Od jula 1998. do augusta 1999. godine bio je prvi čovjek FSB-a (ruske obavještajne službe), jedne od agencija koje su nastale raspadom KGB-a.

U augustu iste godine Putin je stigao do najviše političke pozicije u dotadašnoj karijeri – postao je peti premijer Rusije u periodu od 18 mjeseci. Tada niko nije očekivao da će, široj javnosti nepoznati Putin, na tom mestu ostati duže od njegovih prethodnika, ali zapravo to je bio početak njegovog uspona u politici.

Tandemokratija

Posljednjeg dana decembra te 1999. godine, u novogodišnjem obraćanju neomiljeni predsjednik Boris Jeljcin saopštio je da podnosi ostavku na kraju, za Rusiju, teške decenije koju su obilježili raspad Sovjetskog saveza, vrijeme siromaštva i hiperinflacije.

Sastanak Borisa Jeljcina i Vladimira Putina 31. decembra 1999. godine, na dan kada je Putin postao privremeni predsednik RusijeFOTO: PROFIMEDIA/ Sastanak Borisa Jeljcina i Vladimira Putina 31. decembra 1999. godine, na dan kada je Putin postao privremeni predsjednik Rusije

Na opšte iznenađenje, Jeljcin je imenovao Putina za privremenog predsjednika. Predsjednički izbori održani su u maju sljedeće godine, a Putin je ubjedljivo pobijedio u prvom krugu sa 52,94 odsto glasova. Četiri godine kasnije pobijedio je još ubjedljivije – 71,34 odsto glasova.

Treći uzastopni mandat ustav nije dozvoljavao, ali je Putin našao način da zadrži konce (i vlast) u svojim rukama. Podržao je saradnika Dmitrija Medvedeva kao kandidata za predsjednika, a on sam preuzeo ponovo funkciju premijera.

Iako je zvanično bio na nižoj poziciji sa manje moći u rukama, Putin je dalje bio prvi čovjek Rusije koji se pita za sve, dok je Medvedev za mnoge bio samo marioneta koja je poslužila da se izigra Ustav. Četiri godine kasnije to je postalo još jasnije – Putin je ponovo postao predsjednik, a Medvedev premijer.

Ovaj princip vladavine čak je i dobio i naziv – tandemokratija (tandemocracy), kovanica engleskih riječi ‘tandem i demokratija’.

Putin sa Dimitrijem Medvedevim i bivšim predsednikom Ukrajine Viktorom Janukovičem 2011. godine

Bez obzira na sve kritike, neosporno je da je Putin najpopularniji političar u Rusiji, čovjek koji je ekonomski podigao zemlju nakon haosa nastalog raspadom SSSR-a i sasvim sigurno jedan od najmoćnijih ljudi na svijetu. Politički suparnici i dio zapadne javnosti ga optužuju za manjak demokratije, kršenje ljudskih prava, gušenje opozicije i bogaćenje ruskih oligarha i kruga političara bliskih Kremlju, ulogu u ratu u Siriji i Ukrajini, pa čak i politička ubistva.

 

 

(Global CIR/Blic)

Komentiraj