SATELIT EVROPSKE SVEMIRSKE AGENCIJE NAPRAVIO PRVE SNIMKE: Kako izgleda sjeverni pol Sunca?

S obzirom na to da smo oduvijek zainteresovani za svoju zvijezdu, posmatrali smo je iz različitih uglova. Već hiljadama godina gledamo svoje Sunce s površine Zemlje, a posmatrali smo ga i iz svemira.

Ali do sada nismo vidjeli kako izgledaju njegovi polovi, piše “Science Alert”.

Sunčev sjeverni pol nedavno je prvi put snimio satelit Evropske svemirske agencije (ESA) PROBA-2 (PRoject for OnBoard Autonomy), a fotografija je zapravo kombinacija očitanja različitih mjerenja.

Zašto sve do sada nismo imali snimke polova Sunca?

Naša Zemlja, sateliti oko nje, ali i ostali planeti našeg sistema okreću se oko Sunca po više-manje ustaljenoj ravni poravnatoj sa Sunčevim ekvatorom. Ona se naziva ravnina ekliptike i po njoj Zemlja kruži oko Sunca. Nastala je iz pljosnatog diska prašine i gasova koji su rotirali oko naše zvijezde u ranom stadijumu razvoja Sunčevog sistema, a iz njega su se kasnije formirale i planete.

Naučnici šalju letjelice u tu ravninu i iz čisto praktičnih razloga. Naime, pri okretanju oko svoje ose, naša planeta dodaje letjelicama brzinu, moglo bi se reći da ih pritom malo gura. Što je lansiranje bliže ekvatoru, to će taj dodatni potisak biti veći pa će letjelici trebati manje energije da poleti u svemir. Mnogo je teže, na primjer, lansirati raketu sa Sjevernog pola nego s ekvatora

Zato sateliti obično putuju po ravni ekliptike pa ne mogu da fotografišu sjeverni pol naše zvijezde.

Ipak, jedna letjelica uspjela je da proučava polove Sunca. Svemirska letjelica Ulysses preletjela je iznad Sunčevog pola i izvršila neka mjerenja, ali nijedan od njenih instrumenata nije bio kamera.

Ni ovaj najnoviji snimak satelita PROBA-2 nije, tehnički gledano, prava fotografija pola naše zvijezde.

“Iako ne možemo direktno da vidimo pol, kada letjelice posmatraju atmosferu Sunca, između ostalog, prikupljaju i podatke o atmosferi koja se prostire izvan Sunčevog diska”, objasnili su iz ESA.

Kako se Sunce okreće oko svoje ose, satelit PROBA-2 prikuplja te podatke i kombinuje ih u rekonstrukciju izgleda Sunčeva pola.

Na fotografiji ESA jasno se mogu vidjeti linije koje razdvajaju kriške cjelokupne slike pola koje su posljedice mjerenja iz drugih pozicija. Linija koja prolazi sredinom snimka nastala je zbog manjih promjena u atmosferi Sunca tokom perioda u kojem su se prikupljali podaci.

Naučnici konstruišu ovakve fotografije od juna ove godine, spremaju ih u bazu podataka i tako posmatraju kako se tokom vremena mijenja pol naše zvijezde.

Sonda NASA “Parker Solar Probe” već se približila Suncu više nego bilo koja letjelica do sada, ali ni ona neće napustiti ravan ekliptike.

Za prave fotografije Sunčevog pola moraćemo pričekati svemirsku letjelicu Solar Orbiter. Ta ESA letjelica trebalo bi da bude lansirana 2020. godine. Neće se zadržavati oko Sunčevih polova, ali će preletjeti dovoljno blizu da fotografiše tu, za sada još uvijek, tajnovitu Sunčevu regiju.

 

 

(Global CIR/Index.hr)

Komentiraj