SUDBINSKA GODINA ZA EU: Prvi izbori za EU Parlament nakon Brexita u ‘znaku velikog ideološkog rata’

Januar je označio početak evropske “Schicksalsjahr”, tj. sudbinske godine. Uoči majskih izbora za Evropski parlament – prvih nakon Brexita – populističke i antievropske partije su zaglavljene u ideološkoj borbi sa braniocima vrijednosti Evrope. Nije pretjerano kada se kaže da budućnost evropskog projekta visi o koncu, piše “Politiko”.

Za pristalice EU širom kontinenta bitka je u toku. Euroskeptici formiraju alijanse i skreću pažnju na svoju verziju EU. U međuvremenu je demokratski glas ućutkan političkim problemima kod kuće.

U Nemačkoj, era kancelarke Angele Merkel je u padu i partije krajnje desnice šire bijes, neslogu i mržnju kroz svoj politički diskurs. U Francuskoj se predsjednik Emanuel Makron, koga su prikazivali kao “radikalnog centristu” i branitelja jake Evrope, suočava sa sličnom kritikom, u obliku haotičnih i nasilnih demonstracija “žutih prsluka”.

Ovaj nemir je simptom evropske unutrašnje krize: Evropljani su izgubili povjerenje u liberalno-demokratske institucije i sposobnost njihovih vlada da obezbjede ekonomski prosperitet i upravljaju destabilizujućim efektima migracija, globalizacije i digitalizacije. To ide na ruku populistima koji nude lake odgovore, ali bez konkretnih rješenja.

Njemačka mora preuzeti glavnu ulogu u ideološkom ratu

Ideološki rat je onaj koji proevropske partije moraju da dobiju. I u kome Njemačka mora da preuzme glavnu ulogu.

Od ere bivšeg kancelara Helmuta Kola, zemlja je vođa evropskih integracija, posvećena viziji Evrope kao kontinenta koji čuva demokratiju, ljudska prava i prosperitet svojih građana.

Njemačka je nesporno ekonomska potpora bloka i ima diplomatski uticaj da se uhvati ukoštac sa jakim suprotnim vjetrovima koji nadiru izvan evropskih granica. Ovo uključuje oslabljenu, ali ratobornu Rusiju koja pokazuje svoje mišiće u Ukrajini i eksploatisanje populističkih pokreta, Kinu koja pokušava da podijeli blok, nepredvidivog američkog predsjednika, koji dobitke Evrope vidi kao gubitke Amerike u trci za globalnu moć.

Da bi prevela EU preko ovih opasnih voda, Njemačka će morati da promijeni svoju spoljnu politiku na nekoliko načina.

Jačati savez Belina i Pariza

Prvo, Berlin mora da shvati da Evropa ne može da napravi pomak bez jakog saveza Njemačke i Francuske i trebalo bi da prihvati Makronov poziv da zajedno igrade snažniju Evropu.

– Moramo da radimo sa Parizom kako bismo ojačali finansijski sistem u eurozoni, povećamo odbrambene i obavještajne sposobnosti nakon što Velika Britanija napusti EU, odbacimo poljske i mađarske neliberalne zaokrete i razvijemo efikasnu politiku azila u Evropi – glasilo je nedavno odobrenje njemačkog i francuskog kabineta.

Drugo, Njemačka mora da duplira napore kako bi riješila izbjegličku krizu koja je destabilizovala Evropu.

Kontinentu je potrebno rješenje koje će garantovati azil onima koji su kvalifikovani, a brzo deportovati one koji odbijaju da se vrate u svoje matične države. Jasno je da se Španija, Italija i Grčka ne mogu same da se izbore sa krizom.

Pored ovih mjera, neki ekonomski analitičari smatraju kako Njemačka ne bi trebala da podrži Sjeverni tok 2, projekat koji bi prenosio ruski glas do Njemačke preko Baltika, preskačući tradicionalnu rutu preko Ukrajine. Prema njihovom viđenju ovaj dogovor ugrožava nezavisnost njemačke energetike i čini Evropu podložniju ruskom uticaju. To je, prema njima, geopolitička greška, koja Moskvi šalje pogrešan signal u vrijeme kada Putin podstiče tenzije sa Ukrajinom, interveniše na demokratskim izborima i doprinosi haosu u Siriji.

Međutim, sama njemačka kancelarka i većina europarlamentaraca u projektu Sjevernog toka 2 ne vidi nikakav problem te se projekat nesmetano ravija uprkos američkom protivljenju i prijetnjama sankcijama.
Zagovornici ističu da će projekt osigurati plin Evropi po jeftinijoj cijeni. Sumnjiče Amerikance da pritiskom žele primorati Evropljane da umjesto ruskog kupuju američki plin.

S obzirom na ovako postavljene stavove, ovo pitanje će sigurno i u budućnosti izazivati trvenja.

Geopolitička strategija za obuzdavanje Kine?

Četvrto, Njemačka mora da razvije obimnu geopolitičku strategiju kako bi odgovorila rastućem kineskom uticaju u Evropi, koja nastoji da podijeli blok i izgradi moć u centralnoj i istočnoj Evropi.

Veoma je važno za Njemačku da se čvrsto suprostavi kineskom ulaganju u domaće kompanije, što bi rezultiralo tehnološkim tranferima u kritičnim industrijama. Trebalo bi i da razmotri da li bi bilo mudro da Kina razvije 5G mrežu u Njemačkoj, jer bi to moglo da naruši njen tehnološki suverenitet.

Njemačka i članice EU moraju da složno zauzmu stav prema Kini, kako bi osigurale konkurentnost evropskih kompanija.

Ne postoji drugi put za Evropu osim naprijed. Populisti i autokrate nastoje da je podijele. Do sljedećih izbora u maju, Njemačka mora da razvije platformu koja će moći da odgovori ovim izazovima i pošalje poruku populističkim grupama, zaključuje “Politiko”.

(Global CIR/Politico/Blic/Agencije)

Objavljeno u:

Komentiraj