ŽENA MINISTRICA POLICIJE! Liban konačno dobio vladu

Libanska politika tradicionalno počiva na složenom konsenzusu vjerskih i etničkih grupa, a kada ga nema, kao u posljednjih osam mjeseci, država se suoči s paralizom institucija i rizikom da izgubi 11 milijardi dolara stranih zajmova za oporavak privrede i otplatu masivnog duga.

U Bejrutu je konačno, na opšte olakšanje, formirana vlada nacionalnog jedinstva čiji novi-stari premijer Saad Hariri obećava „okretanje nove strane” u zemlji u kojoj o svemu moraju da se dogovore predstavnici tri glavne vjerske formacije: predsjednik vlade koji je sunit, predsjednik republike koji je hrišćanin, iz zajednice maronita, i šiitski predsjednik parlamenta.

Tim od 30 ministara

Hariri, Mišel Aun i Nabih Beri obećavaju da će ubuduće funkcionisati kao tim pred kojim su ozbiljne ekonomske i socijalne reforme. Tim čini 30 ministara: 15 hrišćana, po šest sunita i šiita dok tri portfolija pripadaju Druzima.

Pošto je u prethodnim vladama bila marginalizovana, uticajna šiitska grupa Hezbollah je poslije osvajanja 70 od ukupno 128 mjesta u parlamentu na izborima u maju 2018, sada i u vladi ostvarila značajan uspjeh na račun najveće sunitske partije, Haririjevog zvanično sekularnog i ekonomski liberalnog Pokreta budućnosti.

Uključivanje u kabinet četiri žene, od kojih je jedna – prvi put u historiji Libana i arapskog svijeta – ministarka unutrašnjih poslova, trebalo bi da zaokruži jedinstvo vlade na koju se čekalo još od majskih izbora, prvih poslije devet godina., piše Politika.

„Nema više vremena za gubljenje. Libancima dugujemo izvinjenje zbog kašnjenja, posebno mladim ljudima koji čekaju na tračak nade da bi se uslovi popravili. Hajdemo na posao”, poručio je premijer naciji i članovima kabineta iz gotovo svih važnijih stranaka koje je uspeo da okupi posle zakulisnih trgovina, kompromisa i obećanja, koja kod dela javnosti izazivaju zebnju u stabilnu budućnost.

Hariri, sin 2005. ubijenog premijera Rafika, bio je premijer od decembra 2016, a prije toga i u periodu 2009–2011. Obrazovan u Americi, od ovog milijardera i uspješnog biznismena se očekuju reforme i „teške odluke” kako bi se ubrzao rast i smanjio javni dug od 84 milijarde dolara – 155 procenata bruto nacionalnog proizvoda, što je treći najveći u svijetu računajući po broju stanovnika.

Ozbiljne finansijske reforme i novi zakoni trebalo bi da Libanu omoguće korištenje 11 milijardi dolara kredita i zajmova obećanih na prošlogodišnjoj konferenciji u Parizu. Na spisku su i povećanje zaposlenosti i iskorijenjivanje korupcije.

Spoljne tenzije

Istovremeno, nova vlada suočena je sa spoljnim tenzijama. Uprkos faktičkom prestanku rata u susednoj Siriji, koji je dodatno podijelio svijet libanske politike, zemlja od četiri miliona stanovnika je pod teškim pritiskom više od milion sirijskih izbjeglica. Nesmanjeni rizici postoje i zbog prijetnji rata između Izraela i milicije Hezbollaha, vojnog krila dominantne etničke formacije u zemlji.

Odmah poslije izbora stranke su otvorile lovnu sezonu na ministarska mjesta, raspoređena po davno utvrđenoj i složenoj aritmetici koja uključuje i kvotu ministarskih mjesta kojom raspolaže šef države. Mandatar Hariri je mjesecima strpljivo radio, a kada bi se približio rješenju iskrsla bi nova barijera koja je proces okupljanja vraćala na nultu tačku.

Hariri je u septembru predsjednika Auna upoznao s formulom formiranja vlade. Početkom oktobra najavio je da će brzo saopštiti sastav kabineta i da će se, ukoliko ne uspije, povući. Liban je i dalje bio bez vlade, a Hariri je odustao od prijetnje.

Mjeseci su prolazili, javnost je gubila strpljenje nespremna da svoje ušteđevine – u bilo kojoj valuti – čuva u bankama. Međunarodne agencije već su oborile kreditni rejting zemlje – a svako odugovlačenje reformi ozbiljno bi ugrozilo kreditne linije dogovorene u Parizu. „Vrijeme je isteklo”, pisao je uoči političkog prijeloma bejrutski „Dejli star” podsjećajući da nema odlaganja fiskalnih reformi vezanih za javni dug prije nego što finansijski sistem Libana doživi imploziju.

Čestitke iz EU

Merkantilni pristup politici na kraju je trijumfovao, pa je formiranje vlade odmah pozdravljeno u sjedištu EU i Francuskoj, tradicionalnom patronu Libana još iz vremena kolonijalizma. Čestitkama se pridružio i Vašington, iako tek treba vidjeti kako će reagovati na ministra zdravlja bliskog Hezbollahu i dvojicu ministara iz šiitske grupacije koja je u Americi proglašena za terorističku organizaciju.

(Global CIR/Agencije)

Objavljeno u:

Komentiraj