JEDINSTVENA ARHITEKTONSKA DJELA: Sedam manje poznatih čuda antičkog svijeta!

Opštepoznato je da su stari Grci, naročito u helenističkoj epohi, sastavili listu sedam veličanstvenih čovjekovih dostignuća u arhitekturi i građevinarstvu, koja je uključivala znamenitosti poput Artemidinog hrama u Efesu, Kolosa sa Rodosa i kompleksa velikih piramida u Gizi. Međutim, šta je sa svim onim manje poznatim arhitektonskim djelima koja su isto tako jedinstvena i podjednako važna?

ferere

1. Gobekli Tepe

gobekli-tepe

Gobekli Tepe je arheološki lokalitet neolitskog svetilišta na brdu u jugoistočnoj Turskoj. Poznat je kao najstariji primjer monumentalne arhitekture, a naučnici su počeli da otkrivaju njegove misterije tek u prošlom vijeku.

Arheolozi Univerziteta u Čikagu su otkrili Gobekli Tepe šezdesetih godina prošlog vijeka, ali su dugo smatrali da je riječ o vojnoj stražarnici iz vremena Bizantije.

Međutim, Klaus Šmit, istraživač Njemačkog arheološkog instituta, utvrdio je 1994. godine da su ploče pronađene na ovom lokalitetu nastale mnogo ranije nego što se mislilo. On je 1995. godine sa svojim timom započeo sistematsko istraživanje zahvaljujući kojem je pronašao nekoliko prstenova kamenja, a geomagnetsko snimanje je pokazalo da ih ima najmanje dvadeset i da su, naizgled, poređani nasumično, bez ikakvog reda. 

Najviši od njih iznosio je 5,4 metra i bio težak oko šesnaest tona, a njegova površina je dekorisana reljefima koji pokazuju bogatu faunu: veprove, škorpije, lavove, zmije, lisice… Svi kamenovi klesani su u obliku slova T.

Stručnjaci su utvrdili da je ovaj objekat građen vijekovima i da su prstenovi kamenja više puta zakopavani da bi iznad njih bili podizani drugi. Ipak, oko 8200. godine prije naše ere, stanovništvo ovog kraja je potpuno napustilo ovaj lokalitet.

Stručnjaci smatraju da su ovaj kompleks izgradili pripadnici društva lovaca-sakupljača koji su živjeli u udaljenim kolibama, a Šmit je smatrao da je ovo nepobitan dokaz da je organizovana religija nastala prije poljoprivrede.

Strukture pronađene u Gobekli Tepeu izgrađene su u prekeramičkom neolitu A (10. milenijum pre nove ere) i prekeramičkom neolitu B (9. milenijum prije nove ere) – u prvom veće, a u drugom manje.

Šmit je verovao da je ova katedrala na brdu, kako ju je nazvao, bila mjesto hodočašća i da su u nju odlazili vjernici iz oblasti udaljenih do 160 kilometara. On je smatrao i da je ovo bilo važno mjesto za tadašnji kult mrtvih.

2. Sigirija

Sigirija

Sigirija je monolitna stijena u Šri Lanki, na kojoj je u 5. vijeku p.n.e. kralj Kasapa sagradio grad – utvrđenje raskošne ljepote. On je 473. godine ubio oca i tako preoteo prijesto zakonitom nasljedniku – svom polubratu Mogalanu, pa je bojeći se osvete, sagradio manastir u oblacima. Nakon Kasapine smrti 495. godine, Sigirija se koristila kao budistički samostan, sve do 14. vijeka. Godine 1982. proglašena je od strane Uneska svjetskom baštinom.

3. Legendarni labirint u Egiptu

lavirint u egiptu

Staroegipatski faraon Amenemhet III, koji je vladao od 1842. do 1795. godine prije nove ere, izgradio je svoju grobnicu u oazi, kod Havare. Grobnica se sastojala od piramide i ogromnog hrama koga su grčki historičari opisivali kao legendarni labirint (od svega toga danas skoro nema ni traga). Herodot je na primjer smatrao kako ovaj labirint prevazilazi čak i same piramide. 

4. Veliki zigurat Ura

veliki zigurat ura

Ova građevina u sumerskom gradu Ur u drevnoj Mesopotamiji, današnjem Iraku, podignuta je u 21. vijeku p.n.e. od strane kralja Ur-Name. Danas, nakon 4.000 godina, najvećim dijelom je sačuvana, a djelimično rekonstruisana kao jedino veće čudo iz vremena Ura. Inače, drevni Sumeri su govorili kako je zigurat služio kao most između neba i zemlje, odnosno da su bogovi dolazili posjetiti hram. Samo sveštenici i kraljevski službenici su zbog toga imali pristup hramu.

5. Pećine Longmen

longmen

Pećine Longmen nalaze se na oko 12 kilometara južno od grada Luojang u središnjoj kineskoj provinciji Henan, a stare su više od 1.500 godina. U pećinama se može pronaći skoro 110.000 budističkih kamenih kipova (neki su visoki samo par centimetara, a najviši je kameni kip Bude visok 17 metara), više od 60 stubova i 2.800 uklesanih natpisa. 

6. Tikal

Tikal

Tikal je bio jedan od najznačajnijih kulturnih centara civilizacije Maja, a u isto vrijeme i jedan od najvećih gradova. Nalazi se na sjeveru Gvatemale, a od preko tri hiljade građevina koliko ih tu ima, najimpozantije su stepenaste piramide označene kao hramovi I-VI koje dostižu do 70 metara visine. Unesko je Tikal 1979. godine proglasio za kulturni i prirodni spomenik i deo svjetske kulturne baštine.

7. Njugrejndž

njugrejndž
Ulaz u Njugrejndž

Ovaj spomenik je danas po svijetu poznat kao irski Stounhendž, a sagrađen je oko 3.200 godine p.n.e. Ne zna se pouzdano koja je bila njegova namjena, ali je izvjesno da je imao neki oblik religijskog značaja jer je usklađen sa kretanjem sunca. Više hiljada godina bio je sakriven i zakopan pod zemljom i tek su u 17. vijeku započeta arheološka iskopavanja i istraživanja. Danas je popularno turističko odredište. 

(Global CIR/Agencije)

Komentiraj